السيد الطباطبائي
32
مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى )
مرحوم قاضى فرمود : آقا جان من ! اين مرد فروشنده ، شخص بى بضاعت و فقيرى است ، و من گاهگاهى به او مساعدت مىكنم ؛ و نمىخواهم چيزى به او بلا عوض داده باشم تا اوّلًا آن عزّت و شرفِ آبرو از بين برود ؛ و ثانياً خداى ناخواسته عادت كند به مجّانى گرفتن ؛ و در كسب هم ضعيف شود . و براى ما فرقى ندارد كاهوى لطيف و نازك بخوريم يا از اين كاهوها ؛ و من مىدانستم كه اينها بالاخره خريدارى ندارد ، و ظهر كه دكّان خود را مىبندد به بيرون خواهد ريخت ، « 1 » لذا براى عدم تضرّر او مبادرت به خريدن كردم . بارى ، شرح فضائل اخلاقى مرحوم قاضى بسيار است و اگر بخواهيم در اينجا ذكر كنيم از متن مطلب خارج مىشويم . استاد ما علّامه ، از طرف پدر از اولاد حضرت امام حسن مجتبى عليه السّلام و از اولاد إبراهيم بن إسمعيل ديباج هستند . و از طرف مادر از اولاد حضرت امام حسين عليه السّلام مىباشند . و لذا كتابهائى را كه در شادآباد تبريز نوشتهاند در آخر كتاب بنام « سيّد محمّد حسين حسنى حسينى طباطبائى » نويسنده را نام برده و خاتمه دادهاند . سلسله نسب علامه طباطبايى رضوان الله عليه و سلسلهء نسب ايشان بدين شرح است : السّيّد محمّد حسين ، بن السّيّد محمّد ، بن السّيّد محمّد حسين ، « 2 » بن
--> ( 1 ) در نجف اشرف در آخر بهار و تابستان بعلّت شدّت گرماى هوا دكّانها را از ظهر مىبندند . ( 2 ) آية الله حاج سيّد محمّد علىّ قاضى طباطبائى رحمة الله عليه عموزادهء حضرت استادنا العلّامة در ص 225 ، از تعليقهء بر كتاب « جنّة المأوى » كاشف الغطآء ، مرقوم داشتهاند : عموى ما علّامه مجتهد اكبر سيّد ميرزا محمود شيخ الإسلام طباطبائى رحمة الله عليه رسالهء مستقلّى در مسألهء بداء نوشتهاند و آن را به « إبدآءُ البَدآء » موسوم كردهاند كه در سنهء 1302 هجريّهء قمريّه در طهران با رسالهء « مسآئل الدّعآء » كه آن نيز به قلم ايشان است بطبع رسيده است . علّامهء كبير آقا حاج شيخ آقا بزرگ طهرانى رحمة الله عليه در « الذّريعة » ج ، ص 64 ، در تحت عنوان « أبد » به شمارهء 311 آوردهاند : « إبدآء البدآء » در حقيقت قضا و قدر ، و تحقيق مسألهء بداء ، تأليف سيّد اجلّ حاج ميرزا محمود بن شيخ الإسلام ميرزا علىّ أصغر طباطبائى تبريزى ، متوفَّى به مرض و با در مكّهء معظّمه سنهء 131 0 مىباشد ، و به طبع رسيده است . از كلام اين دو بزرگوار بر مىآيد كه : مؤلّف كتاب « إبدآء البدآء » برادر مرحوم سيّد محمّد حسين است كه او جدّ حضرت استاد علّامهء طباطبائى قدَّس اللهُ سرَّه است ، يعنى برادر جدّ ايشان كه عموى پدر ايشان است .